Raylı sistemler için yapay zeka destekli ulaşım asistanı: Rayİst

Yapay zeka destekli ulaşım asistanı Rayİst, İstanbul’un karmaşık raylı sistem ağını kullanıcılar için şeffaf, takip edilebilir ve yönetilebilir kılıyor. Rayİst'in temelleri, 2025 yılının son çeyreğinde yazılım geliştirici Erbil Özdemir tarafından atıldı. Şu an için operasyon, yazılım geliştirme ve tasarım süreçleri kurucu Erbil Özdemir tarafından yürütülüyor. Ancak Özdemir, proje bazlı kreatif destekler ve topluluk yönetimi noktasında dış partnerlerle iş birliği yapıyor.

Özdemir'in paylaştığına göre Rayİst’in teknolojik altyapısı, yaklaşık 6 aylık yoğun bir Ar-Ge ve geliştirme sürecinin ürünü. Herhangi bir hazır altyapı kullanılmadığını belirten Özdemir, Rayİst'in Swift (iOS) ve Kotlin (Android) gibi native dillerle, tamamen projeye özel veri işleme algoritmaları ve yapay zeka entegrasyonu ile sıfırdan inşa edildiğini ifade ediyor. 

Rayİst, İstanbul'un tüm metro, Marmaray, tramvay ve füniküler hatlarının tek bir dijital harita üzerinde anlık izlenimini sunuyor. Uygulama, anlık rapor özelliği ile sefer iptalleri ve teknik aksaklıkların, durak bazlı uyarılar ve anlık bildirimlerle kullanıcıya sunulmasını sağlıyor. Aynı zamanda Rayİst, kullanıcı sorularını yanıtlayan ve veri analizleriyle en hızlı rotayı öneren, nereye nasıl gideceğini çözümleyen bir akıllı asistana da sahip. 

Metro İstanbul ve İBB Açık Veri Portalı üzerinden sağlanan hat bilgileri, uygulama arayüzünde eş zamanlı ve otomatik olarak güncelleniyor. Bunun yanı sıra hafta sonu ve resmi tatillerde uygulanan gece metrosu seferleri, güncel saat tablosuna göre sistemde otomatik olarak aktifleşiyor. Buna ek olarak Optimize Edilmiş Güzergah Planlama ile başlangıç ve varış istasyonları arasında en hızlı, en az aktarmalı ve en konforlu rotalar, saniyeler içinde oluşturulabiliyor.

Otomatik akışın yanı sıra, kullanıcılar tek dokunuşla tüm hat listesini ve sefer durumlarını anlık olarak yeniden sorgulayabiliyor. Bu kapsamda Metro İstanbul veri kanalları üzerinden gelen hat bazlı çalışma durumu, sefer sıklığı ve aktiflik bilgisinin anlık durumu da paylaşılıyor.

Kullanıcılar, ihtiyaçlarına göre sadece Metro, Marmaray veya Tramvay hatlarını harita üzerinde tekil veya grup olarak filtreleyebiliyır. Canlı Araç Takibi özelliği ile trenlerin istasyonlar arası mesafesi ve hız verileri işlenerek, beklenen varış sürelerinin yüksek doğruluk payıyla hesaplandığını da belirtelim. Bunun yanı sıra günün farklı saatlerindeki geçmiş yoğunluk verileriyle anlık veriler kıyaslanarak, istasyonlarda ki doluluk oranı yüksek doğrulukla tahmin ediliyor. Uygulamada sunulan özellikler arasında Semt Bazlı Hava Durumu, Kullanıcı Hat ve İstasyon Geri Bildirimi, Engelli Erişilebilirlik Bilgileri, Ekipman ve Servis Durumu yer alıyor. 

Henüz çok yeni bir girişim olmasına rağmen Rayİst, organik bir büyüme ivmesi yakaladı. Girişimin 57 binden fazla aktif kullanıcıya ulaştığı belirtiliyor. Girişimin rakipleri arasında global harita servisleri ve yerel ulaşım uygulamaları bulunuyor. Rayİst'i onlardan ayıran temel fark; sadece 'durak bilgisi' değil, 'canlı tren konumu' ve anlık hat durumu ile saniyelik veri doğruluğu sunması. Özdemir, ürünün minimalist tasarımı ve sadece raylı sistemlere odaklanan özelleşmiş yapay zeka algoritması ile kullanıcıya en hızlı çözümü sunduğunu belirtiyor. 

Şu ana kadar tamamen öz kaynaklarla ilerleyen Rayİst, projenin ölçeklenebilirliği ve Metro İstanbul gibi kurumlarla olan stratejik görüşmeler doğrultusunda, büyümeyi hızlandıracak akıllı yatırım fırsatlarını değerlendirmeye açık.

Girişimin gelir modeli, temel olarak uygulama içi reklamsız ve ek özellikli 'Premium' abonelik seçeneklerine dayanıyor. Girişimin kısa vadeli hedefi, Metro İstanbul ile olan entegrasyonunu resmiyetle taçlandırıp tüm duraklarda fiziksel erişim noktaları (QR/NFC) oluşturmak. Orta ve uzun vadede ise Rayİst modelini Londra, New York ve Tokyo gibi dünyadaki diğer metropollerin raylı sistem ağlarına uyarlayarak küresel bir ulaşım asistanı haline gelmek.